Vorige tentoonstellingen

tentoonstelling
Benoit Lapray

Adoptie

Tussen avontuur en kwetsuur
24.11.16 - 16.04.17

Mozes, Tarzan en Superman: we staan er niet bij stil, maar in populaire verhalen is de hoofdrol vaak weggelegd voor een adoptiekind met bijzondere krachten. Mythes, romans en stripalbums wemelen van de adoptiehelden. De tentoonstelling gaat in op die culturele fascinatie en confronteert ze met historische documenten en actuele vragen. Op welke manier kleurt een afkomst de zoektocht naar een eigen identiteit? Hoe evolueren adoptiepraktijken? Staat het belang van het kind, de wensouders of de samenleving centraal? Hoe verlopen procedures en wat als die ontbreken? Hoe gaan we vandaag om met de trauma’s door gedwongen adoptie?

De veelzijdige, gevoelige geschiedenis van adoptie wordt belicht met documentair materiaal, oude en hedendaagse kunst, literatuur, fotografie, filmfragmenten en getuigenissen. Adoptie. Tussen avontuur en kwetsuur onderzoekt de beeldvorming rond adoptiepraktijken, geeft aandacht aan persoonlijke verhalen en nestelt zich in een actueel debat.

Naar aanleiding van de tentoonstelling wordt een filmprogramma georganiseerd in samenwerking met Studio Skoop. Meer info vind je hier.

lees meer
tentoonstelling
Museum Dirk De Wachter DOOREMAN

Museum Dirk De Wachter

Kunst en psychiatrie in borderlinetijden
25.06.16 - 25.09.16

Museum Dr. Guislain wordt een zomer lang Museum Dirk De Wachter. In Borderline Times maakt psychiater Dirk De Wachter een scherpe diagnose van de actuele samenleving: we leven in borderlinetijden. Impulsiviteit, affectlabiliteit, leegte…: het zijn niet alleen individuele symptomen, maar ook kenmerken van een bredere, collectieve evolutie. In die diagnose ruimt Dirk De Wachter veel plaats voor literatuur, filosofie en ook kunst. Museum Dirk De Wachter gaat op zoek naar de manier waarop hedendaagse kunst de huidige samenleving en tijd verbeeldt, en hoe ze, met haar eigen taal, de tekortkomingen en mogelijkheden blootlegt.

De grote aandacht voor boek en auteur vertelt veel over de pijnpunten die de psychiater met zijn werk aanroert, maar het zegt ook iets over de plaats die hij in de maatschappij inneemt. Museum Dirk De Wachter gaat in op het fenomeen Dirk De Wachter en werpt licht op andere populaire psychiaters die doorheen de tijd het publieke podium bestegen, de samenleving kritisch benaderden, en daarbij kunst beschouwden als een onmisbare schakel.

Marina Abramovic, Philip Aguirre y Otegui, Giovanni Anselmo, Bart Baele, Charles Benefiel, Florian Bijloos, Paul Blockx, Dirk Braeckman, Bruneau, Paul Chiappe, Sander Claessens, Leo Copers, Michiel De Cleene, Jos De Gruyter & Harald Thys, Jan De Maesschalck, Ronny Delrue, Stan Douglas, Jaime Fernandes, Baudouin Fierens, Koen Fillet, Luke Fowler, Michel François, Regina José Galindo, Jerry Galle, Claudia Gambadoro, Dora Garcia, Gianni Berengo Gardin, Nan Goldin, Rodney Graham, Viviane Joakim, Franz Kernbeis, Dirk Martens, Jed Martin, Bruce Nauman, Sophie Nys, ORLAN, Thomas Schütte, Judith Scott, Helmut Stallaerts, Walter Swennen, Cheyney Thompson, Koen van den Broek, Patrick Vandewyer, Daan van Golden, Gert Verhoeven, Liliane Vertessen, Leen Voet …

De tentoonstelling Museum Dirk De Wachter is een samenwerking tussen de psychiaters Dirk De Wachter en Erik Thys en de curatoren van het Museum Dr. Guislain.

Bij de tentoonstelling verschijnt een rijk geïllustreerde catalogus (NL, 144 p., Uitgeverij Lannoo).

lees meer
tentoonstelling

ARPAÏS du bois

trouver un moyen d'habiter le monde
05.03.16 - 29.05.16

ARPAÏS du bois registreert, overpeinst en becommentarieert in haar dagelijkse tekenpraktijk de wereld rondom zich. Dat gaat van de intiem beleefde wereld tot de grote politieke gebeurtenissen wereldwijd. Ze uit hiermee haar gevecht tegen het vergeten, tegen het te snel leven in en omgaan met de wereld. De tekeningen kunnen gezien worden als variaties die – met afstandelijkheid en terughoudendheid – een antwoord proberen te bieden op het gewicht van de realiteit.

In trouver un moyen d’habiter le monde toont ARPAÏS du bois een selectie uit haar werk, en laat ze haar tekeningen in dialoog gaan met objecten uit de collectie van het Museum Dr. Guislain.

lees meer
tentoonstelling
Michiel De Cleene, uit de reeks GDDS#27032015, foto, 2015. Museum Dr. Guislain, Gent © Michiel De Cleene

Uit de schaduw

200 jaar Broeders van Liefde en psychiatrie
30.09.15 - 29.05.16

Op 30 september 2015 is het dag op dag tweehonderd jaar geleden dat psychisch zieken uit de boeien werden bevrijd in de crypte van het middeleeuwse Geeraard de Duivelsteen in Gent. Kanunnik Triest en de Broeders van Liefde namen het initiatief. Deze gebeurtenis kan als het begin van de psychiatrische zorg in België worden aangeduid.

Uit de schaduw toont aan de hand van foto’s, filmfragmenten, getuigenissen… hoe toen, maar al te dikwijls ook nu nog, psychisch zieke mensen op een mensonwaardige manier worden behandeld. De tentoonstelling gaat in op de grote verschillen die wereldwijd bestaan in de benadering van geesteszieken en laat de vele vormen zien waarin boeien vandaag verschijnen en gebroken worden.

Op 30 september wordt in het kader van deze tentoonstelling de documentaire Gestoorde Geesten getoond in het Museum Dr. Guislain. Inschrijven kan via deze link. De vertoning begint om 20u en kost 5 euro.  

lees meer
tentoonstelling

Schaamte

31.10.15 - 29.05.16

Wat we verborgen willen houden, wordt zichtbaar. Waarover we niet willen praten, wordt openbaar. Van taboe tot verlegenheid, van preutsheid tot gêne, van blozen tot guilty pleasures: de tentoonstelling belicht een moeilijk te vatten, maar alom aanwezig gevoel: schaamte. Ze overvalt ons op de meest onverwachte momenten en om de meest uiteenlopende redenen: wanneer we iets ongepast zeggen in het openbaar of door kleine of grote onvolmaaktheden van het lichaam. Maar we schamen ons evengoed over armoede of over psychische problemen. Of we dat nu willen of niet, schaamte beïnvloedt ons doen en laten.

Net zoals de redenen waarom mensen zich schamen verschillen, varieert schaamte ook naargelang het karakter van de persoon, de tijd waarin hij leeft en de plaats waar hij zich bevindt. Schaamte is zowel een persoonlijk als een maatschappelijk fenomeen: elke mens, maar ook elke cultuur gaat er anders mee om. De tentoonstelling Schaamte verkent het terrein langs meerdere wegen: via objecten uit andere culturen, documenten uit de geschiedenis van de psychiatrie of actuele getuigenissen. Kunstenaars thematiseren het gevoel in schilderijen, sculpturen, fotografie en video.

Bij de tentoonstelling verschijnt een gelijknamige, rijk geïllustreerde catalogus (N/F/E, 176 p., Uitgeverij Lannoo).

Chantal Akerman, Francis Alÿs, Alioune Bâ, Sarah Baker, Michael Borremans, Claude Cahun, Tom Callemin, Robert Capa, Roy de Villevoye, Jim Dine, Desiree Dolron, Marcel Duchamp, Tracey Emin, Gao Brothers, Marc Garanger, Siebe Wiemer Glastra, George Grosz, Seymour Jacobs, Gert Jochems, Nicolas Karakatsanis, Willy Kessels, Meiro Koizumi, Frans Masereel, Paul McCarthy, Boris Mikhailov, George Minne, Lauren Moffatt, Hans Op de Beeck, Pablo Picasso, Auguste Rodin, Félicien Rops, Tammo Schuringa, Jan Sluijters, Miroslav Tichý, Patrick Van Caeckenbergh, Philippe Vandenberg, Jan Van Imschoot, Ina van Zyl…

lees meer
tentoonstelling
Vuil vel Marita De Sterck en Jonas Thys
Vuil Vel Jonas Thys

Vuil vel

Sprookjes en taboe
21.11.15 - 21.02.16

Roodkapje, Assepoester en de Schone Slaapster: we denken de verhalen te kennen, maar ze kwamen gesuikerd tot bij ons. Antropologe Marita de Sterck zocht de oudere, rauwe versies in handschriften, archieven en vergeten collecties. In hun ongecensureerde vorm zijn de sprookjes allesbehalve romantisch: ze bulken van gruwel, geweld en erotiek. Een pientere bultenaar verleidt een frigide koningsdochter, Vuil vel knapt nog smeriger karweien op dan Assepoester, een jonge koning bevrucht een slapende schoonheid en een boze moeder kookt soep van haar eigen kind. De sprookjes prikkelen en confronteren ons met schuld, schaamte en taboe. Hoe leren wrede verhalen ons omgaan met de realiteit? Kunnen ze helpen om pijnlijke ervaringen bespreekbaar te maken?

Marita de Sterck laat proeven van de oeroude volksverhalenschat. Jonas Thys verbeeldt de sleutelscènes in krachtige prenten. De tentoonstelling bundelt tekst en beeld en toont verontrustende, tegelijk vertrouwde angsten en fantasieën.

Sprookjes uit Vuil vel en Beest in bed verzameld door Marita de Sterck, geïllustreerd door Jonas Thys.

lees meer
tentoonstelling

Lichtgevoelig - Psychiaters Patiënten Portretten 1865-2015

in het kader van 80 Days of Summer - Stories of Identity
12.06.15 - 11.10.15

Het ontstaan van het psychiatrisch gesticht en de prille ontwikkeling van de fotografie vallen samen, ongeveer halfweg de negentiende eeuw. Psychiaters en fotografen raken snel geïnteresseerd in elkaars wereld. Tot diep in de twintigste eeuw fotografeert men patiënten als een vorm van inventarisatie, een poging om de ziekte, veeleer dan de zieke te documenteren.
In de jaren zestig van de vorige eeuw wijzigt de relatie: fotografen klagen met hun werk de wantoestanden in de psychiatrie aan. De evidentie van het gesticht is verleden tijd. 
De fascinatie voor de fotografie is in de psychiatrie nog altijd aan de orde. Maar de inzet is gewijzigd: de patiënt gaat zelf aan de slag en geeft een inkijk in zijn wereld.

Lichtgevoelig. Psychiaters Patiënten Portretten 1865-2015 toont een lange en intense geschiedenis met onverwachte en verrassende lijnen: verkrampte handen, vreemde lichaamscurves, half verborgen medische instrumenten. Naast Lichtgevoelig zijn er vanaf midden juni nog drie andere fototentoonstellingen te zien: Condemned - Robin Hammond, Facing Japan en Het Huis - Karin Borghouts. De zomertentoonstellingen kaderen in het Gentse festival 80 days of Summer.

lees meer
tentoonstelling
Affiche Condemned © Robin Hammond, Panos Pictures.

Condemned - Robin Hammond

in het kader van 80 Days of Summer - Stories of Identity
12.06.15 - 11.10.15

De zware crisissen die de bevolking van Sub-Sahara-Afrika de laatste vijftig jaar troffen, lieten sporen na op vlak van psychische gezondheid. De zorg voor de geesteszieken is er beperkt – de middelen zijn ontoereikend en het stigma huizenhoog. De Nieuw-Zeelandse fotograaf Robin Hammond, winnaar van de 2014 Dr. Guislain Award, bracht deze mensen in beeld: een stemloze minderheid verbannen naar vergeten hoeken in kerken, getraumatiseerde ex-kindsoldaten vastgeketend aan roestige ziekenhuisbedden, lijdende mensen gedoemd tot een leven achter tralies.

lees meer
tentoonstelling
Affiche Facing Japan ©Stephan Vanfleteren
Boek Facing Japan Boek bij de tentoonstelling

Facing Japan

in het kader van 80 Days of Summer - Stories of Identity
12.06.15 - 13.09.15

Met de steun van het Flanders Center in Osaka reisden tien gerenommeerde Vlaamse fotografen naar Japan. Marleen Daniëls, Nick Hannes, Michiel Hendryckx, Jimmy Kets, Maroesjka Lavigne, Tony Le Duc, Charlotte Lybeer , Stephan Vanfleteren, Sarah Van Marcke en Rob Walbers brachten elk op hun eigen manier Japan in beeld. Het land spreekt tot de verbeelding. Ogenschijnlijk is het geschoeid op een westers patroon, maar onder de oppervlakte schuilt een maatschappij die daar dikwijls van afwijkt en volgens eigen wetmatigheden functioneert

Bij de tentoonstelling hoort een gelijknamig boek, uitgegeven bij Hannibal.

lees meer
tentoonstelling
Karin Borghouts, foto uit Het huis © Karin Borghouts
Affiche Het Huis Karin Borghouts, foto uit Het huis © Karin Borghouts

Het Huis - Karin Borghouts

in het kader van 80 Days of Summer - Stories of Identity
12.06.15 - 30.08.15

Een brand vernielde het ouderlijk huis van fotograaf Karin Borghouts. Het zwartgeblakerde interieur riep gevoelens van chaos en vernietiging op, maar creëerde tegelijkertijd een bevreemdende schoonheid in de achtergelaten verwoesting: een verschroeid schilderij, een zwarte spiegel, een door as beroet porseleinen figuur. Borghouts intuïtieve beslissing om deze onverwachte gebeurtenis vast te leggen, resulteerde in een zeer bijzondere en persoonlijke reeks.

Naar aanleiding van de tentoonstelling wordt ook het boek Mijn huis dat was voorgesteld, uitgegeven bij Ludion.

lees meer
tentoonstelling
Affiche Tabula Rasa © Ronny Delrue

Tabula Rasa

25.04.15 - 24.05.15

De tentoonstelling Tabula Rasa gaat in dialoog met de tentoonstelling Donkere kamers en is het resultaat van een nauwe samenwerking tussen het Museum Dr. Guislain en LUCA School of Arts.

Letterlijk betekent ‘tabula rasa’ de lei die geraseerd wordt, en dus opnieuw zijn zwarte oppervlak verkrijgt. Tegelijk is er de associatie van het begrip tabula rasa met het lege, witte blad, het punt waarop alles opnieuw kan beginnen. De hedendaagse kunstwerken in de tentoonstelling verbinden de melancholie met het vergankelijke, het geheugen en de dynamiek tussen oud en nieuw. De witte kamers van Tabula Rasa sluiten aan bij, contrasteren met en werpen een nieuw licht op Donkere kamers (en omgekeerd).

Deelnemende kunstenaars: Marc De Blieck, Ronny Delrue, Lucas Devriendt, Tom Hallet, David Huycke, Margarita Maximova, Ellen Schroven, Irja Syvertsen, Ad van Campenhout, Hannelore Van Dijck, Philip Van Isacker en Nel Verbeke.
Curator: Wim Lambrecht

lees meer
tentoonstelling

Karakterkoppen - Over haviksneuzen en hamsterwangen

Nog tot 27 september
14.03.15 - 27.09.15

Vooroordelen en stereotypen zijn zo oud als de mens zelf. Reeds in de Griekse oudheid werd druk gespeculeerd over de betekenis van lichaams- en gezichtsbouw. Wat verbergt het gezicht? Is er een manier om het hoofd te ‘lezen’? En bestaat er zoiets als ‘de geboren crimineel’?

Hoe komt het dat we geloven dat de buitenkant iets meer kan vertellen over de binnenkant, over ons brein en onze aanleg? Karakterkoppen. Over haviksneuzen en hamsterwangen gaat dieper in op de relatie tussen uiterlijk-innerlijk en het gebruik in de psychiatrie, de criminologie, maar breder ook de publieke opinie. Hoewel het de geschiedenis en oude opvattingen illustreert, is de actualiteit tegelijkertijd nooit ver weg: vooroordelen en stereotypen spelen een niet te onderschatten rol in de media en in het leven van alledag.

Bij de tentoonstelling hoort een gelijknamig boek, uitgegeven bij Lannoo. Het boek is te koop in de museumwinkel.

Dit project kwam mede tot stand door Beste Buren

lees meer
tentoonstelling
Affiche Dees De Bruyne

Dees De Bruyne

Een schilderkunstig leven
14.03.15 - 31.05.15

In 1991 woonde de kunstenaar Dees De Bruyne als bewoner, niet als patiënt, gedurende enkele weken op de zolder van het Psychiatrisch Centrum Dr. Guislain. Hij had intens contact met de patiënten. Dit vormde de basis van een reeks schilderijen, die een merkwaardige stap vormen in een œuvre gekenmerkt door passie, erotiek, agressie en een ontwricht wereldbeeld. Dees De Bruyne werd bij leven bejubeld door de ene en verguisd door de andere. De reeks Waanzin? vormde voor het Museum Dr. Guislain de aanleiding voor een tentoonstelling met het werk van deze Gentse kunstenaar.

Bij de tentoonstelling hoort een gelijknamig boek. Het is te koop aan de balie van het museum.

lees meer
tentoonstelling
Affiche Dooreman Dooreman

Dooreman - tekeningen

Verlengd!
14.02.15 - 12.04.15

Het Museum Dr. Guislain toont van 14 februari tot 22 maart tekeningen van Dooreman. Sinds 2007 ontwerpt Dooreman als huisvormgever affiches, folders en catalogi die het Museum Dr. Guislain zijn herkenbare stijl geven. Naar aanleiding van de Henry Van de Velde Award Loopbaan, die hij onlangs ontving, heeft het museum nu aandacht voor een onderbelicht deel van zijn œuvre: zijn tekeningen. Hoewel hij vandaag vooral als vormgever bij het brede publiek bekend is, blijven zijn tekeningen het interessante vertrekpunt in zijn kunstenaarsloopbaan. Ze liggen misschien minder in het geheugen, maar ze hebben een onwaarschijnlijke kwaliteit.

Begin dit jaar ontving Gert Dooreman de Henry van de Velde Award voor zijn loopbaan. N.a.v. van deze prijs brengt Dooreman samen met Uitgeverij Lannoo een geactualiseerde, uitgebreide en aangescherpte heruitgave van zijn bejubelde monografie. In het boek ligt niet enkel de focus op Dooremans typografische en vormelijke werk, maar ook zijn beeldend werk komt aan bod, én een aanvulling met zijn recent werk.

Gert Dooreman, bekend als boek- en afficheontwerper, begon als illustrator voor onder andere De Morgen, Playboy en De Standaard. Een vijftiental jaar combineerde hij zijn activiteiten als illustrator en vormgever, waarna hij zijn focus verlegde naar het grafische en - vooral - typografie. Hij maakte naam als de vaste vormgever van Tom Lanoye, restylede De Standaard en Humo, ontwerpt affiches voor talrijke theaterhuizen, evenals boeken voor ongeveer alle belangrijke uitgeverijen in Vlaanderen en Nederland.

lees meer
tentoonstelling
Affiche Pleisterplekken

Pleisterplekken

Jeugdinstellingen tussen romantiek en trauma
22.11.14 - 15.02.15

Een warm nest waar kinderen in opgroeien: het is een romantisch beeld. Maar wat als het gezin niet beantwoordt aan die verwachtingen? Wat als de minderjarige zelf voor problemen zorgt? In het belang van het kind grijpt de overheid in. Maar wat betekent dit voor het kind zelf? Is een plaatsing in een gezinsvervangende instelling een tussenhalte, een pleisterplek, of is het een levensbepalende, soms traumatische ervaring?

Pleisterplekken toont de geschiedenis van de jeugdzorg, van het optimisme over de instelling als pedagogische oplossing tot de recente gevoeligheid voor kwetsende praktijken. Jeugdinrichtingen voorzien in zorg en bescherming, maar kunnen ook wonden nalaten. Worden kinderen er grootgebracht of net kleingehouden? Pleisterplekken nestelt zich in een actueel en levendig debat en wil de vele vragen rond jeugdzorg visueel intensifiëren.

lees meer
tentoonstelling
Donkere Kamers affichebeeld © Erwin Olaf

Donkere kamers

over melancholie en depressie
18.10.14 - 31.05.15

Van oudsher lokt de getormenteerde neerslachtige mens vragen uit. Wat is het verschil tussen een neerslachtig genie en de door melancholische temperamenten geteisterde waanzinnige? Wat is de invloed van de verschillende lichaamsvochten op de gemoedstoestand? Zorgde een teveel aan zwarte gal voor melancholie? Op welke wijze is de mens onderhevig aan de seizoenen en wat is de mysterieuze rol van de planeet Saturnus?

Donkere kamers brengt de verschillende gedaantes van de eeuwenoude melancholie in beeld, maar belicht ook haar hedendaagse, ziekelijke evenknie, de depressie. Het laat zien dat de zwaarmoedigheid niet alleen veel kunstenaars en onderzoekers heeft getroffen, maar ze ook sterk heeft geïnspireerd. Donkere kamers werpt een blik op die artistieke fascinatie en confronteert ze met de psychologische dimensie.

Bij de tentoonstelling verschijnt een gelijknamige rijk geïllustreerde catalogus (N/F/E, 144 p., Uitgeverij Hannibal).

lees meer
tentoonstelling
Affiche Ik zie wat jij niet ziet

Ik zie wat jij niet ziet

Kunst en autisme
19.07.14 - 21.09.14

Ik zie wat jij niet ziet en het is … rood: een bekend kinderspel. Raad eens waaraan ik denk? Wat ik zie? Wat spookt er in mijn hoofd? Het voorwerp dat ik ‘zie’ bevindt zich in deze ruimte en ik geef de kleur als tip. De medespelers raden met weinig houvast: er ontwikkelt zich een spel, moeilijk, geestig, enerverend en hilarisch. Ziet de medespeler iets evident over het hoofd? Zit het in een klein detail? Kijkt hij wel zoals de ander?

Ik zie wat jij niet ziet is een tentoonstelling van werken van kunstenaars met autisme. Ga je anders kijken doordat je dat weet? Beïnvloeden vooroordelen, stigma’s en weetjes over autisme de manier van kijken? Of maakt dat niet uit en is het werk net zo goed sterk of zwak, geel of blauw als dat van kunstenaars zonder autisme? Ik zie wat jij niet ziet geeft geen sluitend antwoord op deze vragen. Maar bestaat de uitdaging er niet in om, net als bij het spel, met de tip in het hoofd, op een frisse manier naar het werk te kijken en het zo te ‘vinden’?

In samenwerking met akku e.V. (Autismus, Kunst und Kultur)

lees meer
tentoonstelling
Affiche Roger Ballen

Roger Ballen

Reiziger in de Psyche
22.03.14 - 31.08.14

Het oeuvre van de in Zuid-Afrika wonende fotograaf Roger Ballen (New York, 1950) beklijft. Hij werd wereldberoemd met zijn portretten van gemarginaliseerde Afrikaners, in volle apartheidsperiode. Culturele afzondering, armoede en incest leveren beelden op van schriele figuren in de marge. Ballens latere werk is complexer: zwart-witfoto’s waarin mens, dier en tekening samensmelten. De wreedheid van de condition humaine, de ultieme spanning van het menselijke lichaam, de dunne grens tussen normaliteit en abnormaliteit: Ballens foto’s zijn overdonderende getuigenissen van één grote psychologische reis.

lees meer
tentoonstelling
Affiche Oorlog en Trauma

Oorlog en trauma

Soldaten en Psychiaters 1914 - 2014
01.11.13 - 30.06.14

Hoe verzorgde men de gewonde soldaten aan het front tijdens de Eerste Wereldoorlog? Wie deed dat? Hoe evacueerde men de slachtoffers? Wat gebeurde er met soldaten met shellshock? Waren het lafaards, mannelijke hysterici, of waren ze echt getraumatiseerd?

Aan de vooravond van de grote herdenkingen van de Eerste Wereldoorlog, maakt de dubbeltentoonstelling Oorlog en trauma duidelijk dat de aandacht, ook honderd jaar later, naar het lot van de mensen moet uitgaan. Het In Flanders Fields Museum in Ieper behandelt de organisatie van de algemene medische zorg aan het front tijdens de Eerste Wereldoorlog. Het Museum Dr. Guislain in Gent zoomt in op verschillende conflicten tijdens de twintigste eeuw, maar dan met de klemtoon op die specifieke tak in de geneeskunde, de psychiatrie.

Soldaten en ambulances 1914-1918

Bij de aanvang van de oorlog was geen enkel Europees leger klaar om het grote aantal slachtoffers op te vangen en menswaardig te behandelen. De vuurkracht van de legers werd opgedreven, de verdediging versterkt, maar de zorg om de slachtoffers bleef ver achterop hinken. Filantropie, privé-initiatief en heroïsche inzet van vele enkelingen moesten het falen van de krijgsgeneeskunde opvangen. De tentoonstelling Soldaten en ambulances 1914-1918 focust op de medische zorg aan het front in de Westhoek. Met welke soorten verwondingen en ziektes werden de artsen in de veldhospitalen geconfronteerd? Welke behandelingen werden er toegepast? En waar zijn er vandaag nog sporen van evacuatieroutes terug te vinden?

Naarmate de oorlog vorderde, evolueerde ook de medische zorg en werden de organisatie en opvang beter. De grootste doorbraak was echter de erkenning – zij het schoorvoetend – van het psychische trauma als gevolg van de oorlog.

Soldaten en psychiaters 1914-2014

Tijdens de Eerste Wereldoorlog waren vele soldaten slachtoffer van bizar, angstig en gestoord gedrag, men sprak van ‘shellshock’. De legerleiding stond voor een dilemma: waren ze echt getraumatiseerd of waren het gewoon lafaards, die zo probeerden van het zeer angstwekkende front weg te blijven? Moest men ze evacueren of beter terugsturen? En hoe behandelt men shellshock het best? De tentoonstelling Soldaten en psychiaters 1914-2014 onderzoekt de aandacht voor en de omgang met psychisch leed tijdens de Groote Oorlog, maar focust eveneens op recentere conflicten uit de jongste eeuw. Hoe behandelen psychiaters een soldaat met het posttraumatisch stresssyndroom vandaag? Is er meer begrip? En hoe kijken verslaggevers en oorlogsfotografen naar oorlogsgeweld en psychisch leed?

Soldaten en psychiaters brengt de psychische gevolgen van oorlogsvoering in beeld: van de eerste shellshockfoto’s en de actuele oorlogsfotografie tot tekeningen van omgebrachte psychiatrische patiënten tijdens WOII. Maar de oorlog is soms zeer dichtbij: ook slachtoffers van verkrachting en misbruik lijden aan dezelfde symptomen van PTSS. Soldaten en psychiaters toont de evolutie van het traumabegrip: van shellshock tot posttraumatisch stresssyndroom, van 1914 tot 2014.

lees meer
tentoonstelling
Affiche Gideon Kiefer

Gideon Kiefer - tekeningen

Wetenschap verbergt waanzin
22.06.13 - 06.10.13

De wereld van Gideon Kiefer is bevolkt met dokters, verpleegsters, wetenschappers, allen druk in de weer met bizarre en absurde experimenten. Heren in uniformen of strakke pakken, vrouwen met deftige kapsels, allen spelen ze hun rol in Kiefers getekende droom. Grote mensen onderzoeken minimensjes, die onderworpen worden aan een spel van kijken en bekeken worden, een massa komt samen in donkere desolate gebouwen: wat doen zij daar?

Gideon Kiefer – tekeningen brengt kleine werkjes, vaak op afgescheurde boekomslagen, samen met recent werk op groot formaat. Telkens is de kijker getuige van geheime bijeenkomsten, mysterieuze operaties en vreemde testen, altijd in een onbehaaglijke sfeer van beheerste waanzin. De mens als onuitputtelijk onderzoeksobject.

lees meer
tentoonstelling
Affiche In alle staten

In alle staten

De mens in de hedendaagse kunstcollectie van de Fondation Frances
22.06.13 - 06.10.13

De collectie hedendaagse kunst brengt de mens in alle staten in beeld: van kop tot teen onderzocht, binnenstebuiten gekeerd, met veel respect of bijzonder bruut bejegend. Wat wordt er zichtbaar? De donkere kant van de mens met zijn drift tot destructie en brutaliteit, de mens verwikkeld in een zware strijd of op zoek naar hetgeen verboden is, maar ook de mens die gelooft en liefheeft. Internationale toonaangevende hedendaagse kunstenaars verbeelden onze excessen in werken rond de dood, religie, oorlog, ziekte en seksualiteit. Deze werken staan in confrontatie met beelden uit de vaste collecties van het Museum Dr. Guislain.

Schoonheid is niet het eerste wat voorop staat, maar wel de mens die zoekt, verliest, vecht of wint. De beelden zijn confronterend en soms moeilijk verteerbaar. De collectie van Estelle en Hervé Francès nodigt uit tot reflectie en debat, maakt ons bewust van onszelf en de wereld, maar ze choqueert ook, provoceert, laat ons wegkijken en doet ons naar adem happen.

Nobuyoshi Araki, Adel Abdessemed, Diane Arbus, Kader Attia, Richard Avedon, Tony Bevan, Jake & Dinos Chapman, Larry Clark, Gregory Crewdson, Philippe Decrauzat, Tracey Emin, Eric Fischl, Yevgeniy Fiks, Lee Friedlander, Nan Goldin, Sudobh Gupta, Damien Hirst, Pieter Hugo, Michael Kvium, Dorothea Lange, Robert Mapplethorpe, Mathieu Mercier, Helmut Newton, Max Neumann, Erwin Olaf, Ronald Ophuis, August Sander, Markus Schinwald, Andres Serrano, Mircea Suciu, Snow Dash, Betty Tompkins, Gavin Turk, Rinus Van de Velde, Aaron Young…

lees meer
tentoonstelling
Affiche Nerveuze Vrouwen

Nerveuze vrouwen

Twee eeuwen vrouwen en hun psychiaters
13.10.12 - 26.05.13

Vrouwen worden al eeuwenlang als ‘nerveuzer’ beschouwd dan mannen, eerder ten prooi aan labiliteit en geestesziekte, vaker lastiggevallen door geesten en demonen. Maar zijn zij nu ook in werkelijkheid ‘zieker van geest’?

In de negentiende eeuw leken sommige vrouwen waanzinnig te worden door een gebrek aan gedragsvrijheid. Begin eenentwintigste eeuw lijken sommige vrouwen juist te bezwijken onder de last van de ‘vrijheid’. Het beeld bestaat dat de eisen die de samenleving hen oplegt om carrière te maken, er prachtig uit te zien en een flitsend sociaal leven te leiden hen te veel wordt. Maar is dit wel zo?

De tentoonstelling presenteert zeven ‘koppels’ patiënte-psychiater: een merkwaardige geschiedenis van hoe de samenleving en de psychiatrie evolueert, van hoe bepaalde ziektebeelden zoals hysterie tijdsgebonden fenomenen zijn, van hoe onze tijd nieuwe vormen van gestoord gedrag uitlokt en verdraagt.

Nerveuze vrouwen wil het debat over de ‘specifieke’ positie van de vrouw in de psychiatrie stofferen. Nerveuze vrouwen is een tentoonstelling die het heeft over manie, melancholie, zwakke zenuwen, theatrale tics, hartstochtelijke liefde, zelfverminking, verveling, rebellie, zelfuithongering.

lees meer
tentoonstelling
Affiche Gevaarlijk Jong

Gevaarlijk jong

Kind in gevaar, kind als gevaar
01.10.11 - 20.05.12

Kinderen krijgen is een bijzondere belevenis: de toekomst plooit zich open. Het kind verdient de liefde, de bescherming en de aandacht waardoor het alle kansen krijgt zich zo volledig mogelijk te ontwikkelen. Ouders en opvoeders zetten zich overtuigend in om dit waar te maken. ‘Wie de jeugd heeft, heeft de toekomst’: een plechtige belofte, een prachtig perspectief. Maar langs de andere kant is er ook de dreiging: wat als het fout loopt in de opvoeding? Wat als het kind ziek wordt? Wat als de samenleving de jongere geen ruimte geeft om zich te ontwikkelen? Wat als ouders en opvoeders het ‘begeven’?

De tentoonstelling Gevaarlijk jong. Kind in gevaar, kind als gevaar neemt de bezoeker mee op een tocht vol vragen. Hoe verbeelden kunstenaars het probleemloze, schattige kind? Maar ook: hoe tonen zij situaties waarbij het kind een gevaar vormt voor de volwassenen? Hoe hebben psychiaters, opvoeders of journalisten kinderen die op één of andere manier een gevaar vormden, beschreven, opgevoed, geholpen?

Bij de tentoonstelling verschijnt een catalogus (N/E), 192p., Lannoo, Vormgeving Dooreman, quadri, met bijdragen van o.a. Peter Adriaenssens, Bruno Vanobbergen, Gerda Dendooven

Gevaarlijk jong is een samenwerking tussen Kinderrechtencommissariaat, Kopergietery, Gezinsbond en Museum Dr. Guislain.

lees meer
tentoonstelling
Affiche Niet Miss

Niet Miss

Jimmy Kets
02.03.13 - 26.05.13

Fototentoonstelling over missverkiezingen in Vlaanderen

Miss Coast, Miss Glamour, Miss Aardbei: het zijn maar enkele van de titels die je in Vlaanderen kan winnen. Missverkiezingen zijn (inter)nationale topevenementen, maar worden evengoed door de lokale wielerclub georganiseerd.  Maar de kandidaat-meisjes en hun drang om de mooiste te zijn, zijn universeel en overal te vinden.

Fotograaf Jimmy Kets' foto’s tonen de missverkiezingen achter de schermen en op de bühne. Eerlijk en onthullend, ontdaan van de glitter en glamour, maar steeds respectvol, worden de schoonheidswedstrijden in beeld gebracht. De foto’s worden aangevuld met impressies van Kets zelf, die deze wedstrijden vanop de eerste rij bijwoonde.

lees meer
tentoonstelling
Affiche Hier woont mijn huis

Hier woont mijn huis

Vijf variaties op wonen en waanzin
16.06.12 - 16.09.12

Zomer 2012: het Museum Dr. Guislain neemt zijn eigen bijzondere architectuur als inspiratie voor de presentatie van vijf variaties op wonen en waanzin. Drie fotografen, een utopisch architect en een beeldend kunstenaar leiden ons naar een wereld vol wanen.

Het grote psychiatrische gesticht, in vorige eeuwen gezien als hét antwoord op de waanzin, staat er nu wat apart en verloren bij. Over die oude gebouwen hangt een waas van geheimzinnigheid. Wat is daar gebeurd? Wie woonde daar en waarom en hoe lang? Waren mensen daar opgesloten omdat ze geestesziek waren? Werden ze goed verzorgd? Voelden patiënten zich daar dan ook thuis?

Meewerkende kunstenaars:

Christopher Payne: Asylum. Inside the closed World of State Mental Hospitals

Peter Granser: J'ai perdu ma tête

Eddo Hartman: hier woont mijn huis

Robert Garcet - Juul Sadée - Ralph Noort :Schaal 1:200, een triptiek

Outsiderkunst: rond wonen en waazin

lees meer
tentoonstelling
Affiche In de marge

In de marge

Belgische documentaire fotografie
02.06.11 - 04.09.11

In de marge is een topselectie van 22 Belgische documentaire fotografen die zich op de een of andere manier inschrijven in deze geschiedenis en de ‘andere kant’ van het bestaan aan het licht brengen: het afwijkende, het delinquente, het buitengewone, het onopgemerkte, het ordinaire.

lees meer
tentoonstelling
Affiche Ovartaci

Ovartaci Oppergek

05.02.11 - 08.05.11

Louis Marcussen (1894-1985) verbleef 56 jaar in de psychiatrische instelling van Aarhus. Onder het pseudoniem Overtaci, Deens voor ‘oppergek’ creëerde hij zijn extreme wereld vol hallucinante, paranoïde, maar ook vernuftige schoonheid. Voor de eerste maal verlaten tachtig werken de plaats waar ze gemaakt werden.

lees meer
tentoonstelling
Affiche Het Gewichtige Lichaam

Het gewichtige lichaam

Over dik, dun, perfect of gestoord
18.10.10 - 08.05.11

De tentoonstelling Het gewichtige lichaam brengt de fascinerende omgang van de mens met zijn uiterlijke verschijning in beeld. Rode draad doorheen de tentoonstelling is een geschiedenis van het hongeren. Waarom besluiten mensen te stoppen met eten? Zijn de motieven persoonlijk, religieus of esthetisch? Wanneer is er sprake van een verstoorde omgang met het lichaam? En zijn we vandaag wel baas over ons eigen lijf?

De laatste decennia heeft magerzucht of anorexia nervosa zich ontwikkeld van een zeldzaam ziektebeeld tot een modieuze aandoening. Het lichaam is bij uitstek een symbool geworden van het verlangen naar een identiteit: ‘ik wil slank zijn’ is in onze tijd een dwingend verlangen, vol excessen. Want waar ligt de grens van de schoonheid: waar kantelt ‘mooi’ naar ‘ziekelijk’ of ‘gestoord’?

lees meer
tentoonstelling
Affiche Geen schuld wel straf

Geen schuld, wel straf

Lieven Nollet
22.05.10 - 12.09.10

De Gentse fotograaf Lieven Nollet sprak met geïnterneerden in verschillende gevangenissen en in psychiatrische centra met afdelingen voor geïnterneerden en portretteerde hen. Zijn ‘modellen’ waren zeer bereid om met de fotograaf mee te werken, waren verheugd op interesse in hun levensomstandigheden, hun levensverhaal, hun ellende en hun dromen.

lees meer
tentoonstelling
Affiche De wereld andersom

De wereld andersom

Art brut uit de abcd collectie, Parijs
22.05.10 - 12.09.10

De tentoonstelling brengt een uitgebreide selectie uit de wereldvermaarde verzameling art brut van de cineast Bruno Decharme (Collection abcd Parijs). Sinds 1977 is hij gefascineerd door art brut en vanaf de jaren 80 verzamelt hij dat.  Naast werk uit de belangrijkste pionierscollecties, heeft Decharme ook oog voor pril, nog ongekend talent.

lees meer
tentoonstelling
Affiche Uit het geheugen

Uit het Geheugen

over Weten en Vergeten
10.10.09 - 02.05.10

We onthouden en we weten. Maar ook ‘vergeten’ is ons niet vreemd. Uit het geheugen gaat over de fascinatie voor het geheugen in de wereld van de wetenschap en de kunst. De tentoonstelling belicht een eeuwenoude zoektocht: van de middeleeuwse geheugenkunst over de eerste psychologische onderzoeken tot de actuele experimenten met artificiële intelligentie. Kunstenaars laten zich inspireren door herinneringen. Op de tentoonstelling zijn middeleeuwse traktaten, oude en hedendaagse kunst, foto’s en filmfragmenten te zien. Het geheugen straalt de sterkte van het menselijke kunnen uit, een zieke memorie is een uiting van falen. Bibliotheken, encyclopedieën, het internet: het zijn pogingen om alles te verzamelen en ons zo te helpen. Maar zijn ze niet gedoemd om te mislukken? Trouwens, wat is dementie en wat is een olifantengeheugen?

lees meer
tentoonstelling
Affiche De tentoongestelde mens

De tentoongestelde mens

Andere culturen als amusement
29.05.09 - 13.09.09

Mensen kijken graag naar andere mensen; mensen zijn gefascineerd door het ‘andere’. Met de ontdekkingsreizen ontstond er een bedenkelijke fascinatie voor exotische culturen. Rond de voorlaatste eeuwwisseling zou die uitmonden in populaire volkerenshows waarin andere culturen letterlijk te kijk werden gezet.

Net zoals geesteszieken en gehandicapte personen voer waren voor 'vertoningen', gebeurde dat ook met mensen uit niet-Westerse culturen. De gevolgen van deze tentoonstellingen waren soms erg dramatisch. Aan de hand van documenten (gravures, affiches, schilderijen, ...) wordt deze minder frisse praktijk van het westen gepresenteerd en in vraag gesteld.

lees meer
tentoonstelling
Affiche Goran Djurovic

Goran Djurovic

09.05.09 - 13.09.09

De Servische kunstenaar Goran Djurovic kan als geen ander een bepaalde psychische toestand vatten in een actueel en prangend beeld. Zijn werken grijpen naar de keel. Goran Djurovic maakt schilderijen die de alledaagse waanzin uitvergroten, ze bestaan bij de gratie van de tegenstelling: grappig en verontrustend, actueel en oud, realistisch en onmogelijk, verleidelijk verborgen en onthullend eerlijk. Het universum van Djurovic is gitzwart.

lees meer
tentoonstelling
Affiche Het spel van de waanzin

Het Spel van de Waanzin

Over gekte in film en theater
04.10.08 - 12.04.09

Waanzin is taboe, maar fascineert mateloos. Die dubbelzinnigheid zet aan tot spel: we fantaseren, ontvluchten en dollen er op los. Het spel van de waanzin verkent de gespeelde gekte in filmfragmenten, beelden van theaterstukken, historische schilderijen, miniatuurtheaters, art brut en hedendaagse kunst. Archetypes als de nar, de hysterische vrouw, de gekke dokter, de gestoorde vorst en de gevaarlijke gek passeren de revue. Herkennen wij geen aspecten van onszelf in die stereotiepe gekken? De tentoonstelling focust zowel op het theatrale van de waanzin als het therapeutische van het theater en belicht de scène als een plaats voor gekte, ritueel en genezing.

lees meer
tentoonstelling
Affiche Kermis of kennis

Kermis of Kennis

Wassen beelden uit de Roca-collectie
25.05.08 - 07.09.08

Dit Barcelonees ‘anatomisch kabinet’ informeerde tussen 1900-1935 het publiek over veelbesproken aandoeningen zoals syfilis en alcoholisme. Het Museum Dr. Guislain toont de bizarre collectie voor het eerst weer.

lees meer
tentoonstelling
Affiche Jean Rustin

Jean Rustin

25.05.08 - 07.09.08

Naar aanleiding van zijn 80ste verjaardag, toont het museum, in samenwerking met de Fondation Rustin een overzichtstentoonstelling van deze Franse schilder. Hij schildert mensen naar imaginaire modellen. Die rauwe figuren confronteren ons met onze eigen angsten en zwakheden.

Rustins lichamelijk vervallen figuren staren de toeschouwer nadrukkelijk vanaf het doek aan met een blik die gespeend lijkt van elk intellectueel en moreel zelfbewustzijn. De figuren zijn eenzaam en leven totaal geïsoleerd. Ze poseren meestal in een context die aan een psychiatrische instelling – een aloud ‘gesticht’- doet denken, een troosteloze, lege kamer waarin vaak enkel nog een bed, een stoel of een open deur te zien is.

lees meer
tentoonstelling
Affiche Marc Maet

Marc Maet

25.05.08 - 07.09.08

Marc Maet is schilder, het canvas is zijn levensgezel. In de jaren tachtig maakt Marc Maet zeer heftige werken, laat hij de verf en het penseel zijn canvas domineren. Kunstpausen roemen zijn gevecht met het doek. Later worden de schilderijen groter en neigen meer en meer naar filosofische ruimtes. Schilderen wordt denken.

Het werk van Marc Maet is verrassend actueel wanneer het te zien is in een nieuwe context. Het toont een schilder die zoekt, de grenzen van zijn canvas verkent en zichzelf een plaats toekent binnen de Belgische kunst.

lees meer
tentoonstelling
Affiche Isolatie en fantasie

Isolatie en Fantasie

De Morgenthalercollectie uit Bern
17.05.07 - 14.10.07

Walter Morgenthaler (1882-1965) is de eerste psychiater die met zijn boek Een geesteszieke als kunstenaar (1921) aandacht vraagt voor beeldende kunst gemaakt door psychiatrische patiënten. Hij werkt van 1913 tot 1920 in het psychiatrisch gesticht Waldau in Bern/Zwitserland. Veel geesteszieken verblijven in die periode lange jaren in psychiatrische gestichten, opgesloten en ver weg van hun vertrouwde omgeving.

Voor Morgenthaler kan geestesziek zijn een positieve invloed hebben op de kwaliteit van kunst. Hij stelt vast dat artistiek begaafde patiënten (zoals zijn meest bekende patiënt Adolf Wölfli) een grote voorsprong hebben op ‘normale’ kunstenaars. Zij ervaren minder remming door ‘culturele vorming’ en putten mateloos uit hun verbeelding.

De Morgenthaler-collectie bevat meer dan 5.000 stukken en heeft een vaste plek in het Psychiatriemuseum in Bern. Het is voor de eerste maal dat deze rijke collectie in ons land getoond wordt in een kwalitatief hoogstaande selectie.

lees meer
tentoonstelling
Affiche Schets of schim

Schets of Schim

Over Architectuur en Intuïtie
21.04.07 - 14.10.07

Hoe rationeel is architectuur? Is ze zelfs in de handen van de meest gereputeerde architecten, niet onderhevig aan irrationele handelingen en intuïtie? Schets of Schim is een tentoonstelling over het intuïtieve, het irrationele en het onbewuste in architectuur. Ze toont werk tussen het onbegrensde van de droom en de inperkingen van de werkelijkheid. De architectuur gaat er vliegen of drijven of neemt dierlijke en menselijke vormen aan. Ze verliest zich in symmetrie en details of wil eenvoudigweg een huis zijn voor haar maker.

De tentoonstelling presenteert architectonische en stedenbouwkundige constructies, die verschijnen in tekeningen en maquettes van outsiderkunstenaars naast schetsen van toparchitecten. In deze tekeningen leggen ze de krijtlijnen vast van toekomstige gebouwen en fictieve plaatsen. Deze schetsen getuigen van de drang grip te krijgen op de structuur van de ruimte en de menselijke omgeving.

Schets of Schim toont de doorzichtige muren, de ontbrekende vensters en de vreemde perspectieven van de papieren architectuur. Het is een tentoonstelling over het fascinerende en quasi ongrijpbare moment van de creatie.

lees meer
tentoonstelling
Affiche 200 jaar Broeders van liefde

200 jaar Broeders van Liefde

18.03.07 - 21.10.07

De tentoonstelling ‘200 jaar Broeders van Liefde’ toont de geschiedenis van de congregatie en de organisatie aan de hand van 19de eeuwse schilderijen, handgeschreven brieven, voorwerpen, unieke oude fotoreeksen en vele andere tijdsdocumenten die getuigen van twee eeuwen religieuze actie in de zorg voor mensen.

lees meer
tentoonstelling
Affiche Waanzin is Vrouwelijk

Waanzin is vrouwelijk

Kunst van vrouwen in psychiatrie omstreeks 1900. De Prinzhorncollectie
07.10.06 - 28.01.07

De geesteszieke vrouw speelde ruim een eeuw geleden een hoofdrol in de culturele fantasie. In het maatschappelijk leven telden krankzinnige vrouwen echter niet mee. Ze verdwenen met hun werk achter de muren van de instelling en werden monddood gemaakt. Dat lot trof mannelijke geesteszieke kunstenaars minder. 'Waanzin is vrouwelijk' toont werk van vrouwelijke kunstenaars uit de beroemde Prinzhorn-collectie uit Heidelberg (D). Die werken worden geconfronteerd met werk van hedendaagse kunstenaressen zoals Gerda Dendooven, Marlène Dumas (Z-Afrika), Lisa Niederreiter (D), Annelies Slabbinck en Lieve Van Stappen.

 

lees meer
tentoonstelling
Affiche Voorbij Goed en Kwaad

Voorbij Goed en Kwaad

Over onmensen, zedige mensen en onszelf
07.10.06 - 29.04.07

We hebben ze niet altijd graag, maar we kunnen niet zonder. Elke samenleving heeft ze: verboden en geboden. Morele voorschriften over wat mag, moet en niet mag. Moraal houdt ons binnen de perken, maar zorgt ook voor protest of laat mensen huiveren. Want tegenover de moraal, staat de misdaad. Datgene wat niet hoort, datgene wat verleidt.

De tentoonstelling vertelt over onze fascinatie voor de tegenstelling tussen Goed en Kwaad in het Westen en erbuiten. Ze gidst de toeschouwer voorbij geruststellende opvattingen waaronder de natuurlijke goedheid van de mens, maar ze leidt ons ook naar meer treurige gedachten: onze meedogenloze wreedheid en de angst voor de psychopaat. Ze werpt vragen op als: is de mens van nature goed en kunnen dieren zich moreel gedragen? Bestaan er mensen zonder geweten? Kunnen we onze kinderen op het rechte pad houden? Of bevindt deze wereld zich nu werkelijk Voorbij Goed en Kwaad?

lees meer
tentoonstelling
Affiche Arnulf Rainer

Arnulf Rainer

Kunstenaar en Verzamelaar
03.06.06 - 03.09.06

Het werk en de verzameling outsiderkunst van de Oostenrijkse kunstenaar Arnulf Rainer, tentoongesteld in het Museum Dr. Guislain en het Museum Dhondt-Dhaenens

lees meer
tentoonstelling
Affiche Wijze dwazen en dwaze wijzen

Dwaze Wijzen, Wijze Dwazen

03.06.06 - 03.09.06

Matthijs Van Boxsel buigt zich al 25 jaar over het vraagstuk van de domheid en verzamelde een met verstomming slaande collectie theorieën en boeken van volstrekt eigenzinnige denkers. Deze morosofen formuleren alomvattende theorieën over het bestaan die zo apart zijn dat ze een welhaast literaire kwaliteit krijgen. Ze dragen verbijsterende oplossingen aan voor opmerkelijke vraagstukken. Is de aarde plat? Zijn atomen ruimteschepen? Valt de plattegrond van de piramide van Cheops terug te vinden in het stratenplan van Den Bosch?

De tentoonstelling biedt de bezoeker een encyclopedische wandeling die voert langs wonderlijke machinerieën, stenen die geen stenen zijn en tabellen over de oorsprong van de taal. Dat alles rijkelijk geïllustreerd met boeken, plaatjes en mysterieuze schema’s.

 

lees meer
tentoonstelling
Affiche Het kabinet van Dokter Hahnemann

Het kabinet van Dokter Hahneman.

Koen Broucke
03.06.06 - 03.09.06

Is de hedendaagse kunst ziek? En is de hedendaagse kunstenaar ernstig gestoord? Die vragen stelt dr. Hahneman zich niet. Hahneman is een fictieve psychiater, een uitvinding van beeldend kunstenaar Koen Broucke

lees meer
tentoonstelling
Affiche Pijn

Pijn

08.10.05 - 30.04.06

Pijn laat niemand koud en bestaat in vele gedaanten: barstende hoofdpijn, knagende kiespijn, groeipijn maar ook fantoompijn, hartzeer en de pijn van het zijn. Pijn staat voor bodemloos afzien maar ook voor passie en genot. Pijn: een vloek en een zegen.

Het Museum Dr. Guislain en Madoc presenteren 'Pijn' op een veelzijdige wijze. Hoe dacht en denkt de dokter over pijn? Hoe geven kunstenaars vroeger en nu vorm aan pijn? Oude gravures en schilderijen maar ook wetenschappelijke traktaten proberen pijn in beeld te brengen.

lees meer
tentoonstelling
Affiche Verborgen Werelden

Verborgen Werelden

26.03.05 - 04.09.05

De tentoonstelling Verborgen Werelden brengt werk samen van kunstenaars en makers met zeer diverse achtergronden. Wat hen verbindt, is het ‘verborgene’: leven en/of werk zijn ‘heimelijk’. Verborgen Werelden is een tentoonstelling op de drempel van publiek en privaat.

 

lees meer
tentoonstelling
Affiche Geestelijk Landschap

Geestelijk Landschap

Ronny Delrue
26.03.06 - 04.09.05

Ronny Delrue heeft iets met het geestelijke en met het hoofd. Zijn hoofd is zijn atelier en omgekeerd , zijn atelier is het hoofd, de plaats waar de kunstenaar verblijft, waar hij zich terugtrekt om werk te bedenken en te maken. Het is geen utopische of idyllische plek,omdat er ook heel wat miserie rondwaart. De miserie toont zich soms in zijn banaliteit, maar ook in zijn magie (naar Peter De Greave).

De tentoonstelling brengt werk van Ronny Delrue in relatie met zijn gevoeligheid en zijn recente opdrachten in de wereld van de psychiatrie.

lees meer
tentoonstelling
Affiche Het Hart

Het Hart

23.10.04 - 13.03.05

De tentoonstelling 'Het Hart' schenkt aandacht aan de fascinatie die we kennen voor het hart, het centrum van ons lichaam. Tot een eeuw of twee geleden was men er nog van overtuigd dat het hart niet ziek kon zijn, zo edel was het. Nu worden harten geopend en zijn er transplantaties. Psychiaters vragen zich af wat het is met het orgaan van een andere te leven. Is het hart de bron van menselijke warmte, de innerlijke zon? Ontvangt het bloed in het hart zijn spiritus of levensgeest? Of is het hart gewoon een pomp? Wat is het Heilig Hart? Hoe wordt het hart afgebeeld? Waarom kerft de verliefde jongeling een hart met pijl in de schors van een boom? Wat is soldatenhart? Waarom is het een eer dat je hart geofferd wordt bij de Azteken?

De tentoonstelling brengt de unieke geschiedenis van wetenschap en cultuur van het hart. Uit diverse binnen- en buitenlandse collecties worden sprekende objecten, schilderijen, etsen, installaties,… bijeengebracht. Ze vertellen samen iets over hoe curieus de mens omgaat met zijn hart.

lees meer
tentoonstelling
Beeld Menselijk al te menselijk

Menselijk, al te menselijk

15.11.03 - 26.09.04

Niets dat menselijk is, lijkt de fotografie vreemd. Vrij snel na haar uitvinding, in 1839 zoals men aanneemt, is ze terug te vinden in salons en kunstenaarsateliers, op straten en pleinen, in intieme binnenkamers, in politiebureaus en klinieken. 'Menselijk, al te menselijk' focust op één van de segmenten van de fotogeschiedenis. De tentoonstelling toont een andere kijk op de psychiatrische instellingen ten tijde van Prinzhorn. Foto’s uit Duitse, Nederlandse, Franse en Belgische collecties tonen de nauwe relatie tussen fotografie en psychiatrie: het zijn beelden van een ongekende intensiteit. Onvermoed onthullend en verbazingwekkend, innemend en schokkend, tegelijk.

Deze tentoonstelling is een samenwerking met FotoMuseum Provincie Antwerpen.

lees meer
tentoonstelling
Affiche Art en marge

Art en marge

25.04.03 - 14.09.03

Overzichtstentoonstelling van de collectie van de gelijknamige Brusselse galerij

Art en Marge toont beeldend werk van autodidacte kunstenaars die doorgaans niet binnen het officieel kunstcircuit getoond worden. Vaak betreft het geïsoleerde kunstenaars en werk ontstaan in creatieve ateliers van psychiatrische instellingen  en instelling voor personen met een verstandelijke handicap.

lees meer
tentoonstelling
Affiche Tweelingen

Tweelingen

19.10.02 - 30.03.03

Klonen, erfelijkheidsonderzoek bij psychische aandoeningen, scheiden van Siamese tweelingen, in-vitrofertilisatie: tweelingen staan in de belangstelling. De tentoonstelling toont tweelingen zowel door het oog van de wetenschapper als door dat van de kunstenaar. De tweeling is te zien in oude medische en verloskundige verhandelingen, als anatomisch model, in beelden, op affiches, prenten, schilderijen. Maar er is ook de actualiteit vol getuigenissen.

Het is bekend dat erfelijke factoren, naast omgevingsinvloeden, een rol spelen bij het ontstaan van psychische ziekten. Bij het opsporen van de invloeden speelt het tweelingonderzoek een voorname rol.

Tweelingen vraagt aandacht voor Afrikaanse culturen. In sommige culturen bijvoorbeeld worden tweelingen tegelijk bewonderd en gevreesd. De moeder geniet een hoge status maar heeft een zeer moeilijke taak te volbrengen.

 

De tentoonstelling Tweelingen neemt je mee in een dubbel/zinnige wereld.

lees meer
tentoonstelling
Affiche Het hoofd ten voeten uit

Het hoofd ten voeten uit

10.11.01 - 02.06.02

De tentoonstelling ‘Het hoofd, ten voeten uit’ gaat over een eeuwenoude fascinatie. Wanneer mensen bij elkaar zijn, wordt het gezicht nauwlettend in het oog gehouden. Wie is die andere? Welk karakter heeft hij? Hardnekkige vooroordelen bepalen ons meer dan ons lief is.

‘Het hoofd ten voeten uit’ is een tentoonstelling met veel verrassende invalshoeken. Uit historische, medische en kunsthistorische collecties zijn stukken bijeengebracht die markante stappen tonen in onze hoofd-bekommernissen.

lees meer
tentoonstelling
Affiche Willem van Genk

Willem Van Genk

Maarschalk van onoverwinnelijke legers
14.07.01 - 16.09.01

De werken van Van Genk schreeuwen dynamiek en drukken het verlangen uit om greep te krijgen op de chaos. Als kunstenaar verzoent hij zich met het bestaan door een goddelijke, almachtige blik naar beneden te werpen. De stadszichten zijn één grote puzzel, waar trein- en metrolijnen het geheel verbinden. Ze zijn essentieel en vormen het kloppende hart van de stad. Als ‘Conducteur van alle trolleybussen’ of ‘Koning der stations’ grijpt hij de macht die hem ontbeert.

lees meer
tentoonstelling
Affiche Stefan Van Fleteren - Erwin Mortier

Stephan Vanfleteren en Erwin Mortier

14.07.01 - 16.09.01

Het Museum Dr. Guislain bewaart duizenden foto’s van 1860 tot vandaag, over het leven in de psychiatrie. Een geheugen in beelden dat anderhalve eeuw omspant. Geregeld vragen wij aan bekende fotografen om dat geheugen verder uit te breiden. Stephan Vanfleteren ging graag op onze invitatie in. Zijn werk is vooral bekend uit de krant De Morgen en werd vaak bekroond.

Erwin Mortier, auteur van de romans ‘Marcel’ en ‘Mijn Tweede Huid’, werkte tien jaar lang in het museum en is altijd gevoelig geweest voor het werk van Stephan. Hij voorzag de beelden van tekst, waarin hij ook terugblikt op  zijn jaren in het Guislain.

lees meer
tentoonstelling
Affiche Ontbrekende beelden

Ontbrekende beelden

07.04.01 - 01.07.01

Een vluchtige blik naar de commerciële zenders of in de lifestyle-magazines leert ons dat het leven meer dan ooit bepaald is door een rusteloos streven naar perfectie.  We onderwerpen ons lichtvaardig aan door anderen vastgestelde maar ook aan door ons gestelde eisen van productiviteit en dynamiek.  Ontbrekende beelden onderzoekt de normeringsdruk die van deze tendensen uitgaat en stelt vragen: ‘Wat is mooi?  Wat is lelijk?  Wat is gezond?  Wat is ziek?  Wat is goed?  Wat is slecht?’  Ontbrekende beelden en andere initiatieven werden gemeenschappelijk voorbereid door de stichting Deutsches Hygiene-Museum en de Deutsche Behindertenhilfe – Aktion Mensch e.V.

Voor Ontbrekende beelden hebben eenentwintig gerenommeerde fotografen zich met het fenomeen ‘handicap’ intensief beziggehouden.  In de tentoonstelling wordt de vraag gesteld hoe wij mensen met een handicap vandaag de dag waarnemen en hoe we ze kunnen voorstellen. 

lees meer
tentoonstelling
Affiche Bric a Brac

Bric a Brac

16.12.00 - 18.03.01

Is iemand die psychisch ziek is, in staat kunst te maken? Roept kunst iets op van onze eigen wanen? Kunstenaars kijken gefascineerd naar plastisch werk van psychiatrische patiënten of mentaal gehandicapten.

Er is nu een grote interesse in het beeldend werk van mensen die vroeger enkel op de creatieve dienst van de instelling terecht konden. Begeleiders beklemtonen de helende aspecten van creativiteit. Ze vinden dat ook het tonen van dit werk aan een breed publiek belangrijk is. Niet alleen aspecten van waardering, maar ook puur de schoonheid van het werk is voor velen een drijfveer om tentoon te stellen. Het is daarenboven een manier om vooroordelen over psychisch ziek-zijn in vraag te stellen. Is onze tijd ontvankelijker voor zogenaamde art brut of outsiderskunst? Of is het een modetrend op de rand van spijtige commercialisering?

BRIC A BRAC toont werk uit het atelier ‘La Pommeraie’ in het piepkleine Waalse dorp Ellignies-Sainte-Anne (nabij Leuze). In het atelier komen volwassen mentaal gehandicapten en Bruno Gérard is er de inspirerende begeleider.

lees meer
tentoonstelling
Affiche Gestoorde vorsten

Gestoorde vorsten

26.11.99 - 31.05.00

Tentoonstelling over het onderscheid of de overeenkomst tussen ‘echte’ en ‘ingebeelde’ macht.

lees meer
tentoonstelling
Affiche Tunnelmensen

Tunnelmensen

Dakloos in New York. Foto’s Teun Voeten
30.10.98 - 30.04.99
lees meer
tentoonstelling
Affiche Met recht en rede

Met Recht en Rede

Waanzin tussen Wet en Kabinet
21.11.97 - 30.04.98

Overzicht van de geschiedenis van de wetgeving op de psychiatrie in België.

lees meer
tentoonstelling
Affiche Gedreven

Gedreven

10.07.97 - 30.09.98

Werken uit de collectie van het P.C. Caritas Melle.

lees meer
tentoonstelling
Affiche Hoe anders is anders?

Hoe anders is anders?

Beeld van jou- Beeld van mij
20.10.95 - 31.03.96

Resultaten van de gelijknamige wedstrijd georganiseerd door de Vlaamse Vereniging voor Geestelijk Gezondheidszorg in combinatie met zelfportretten van jongeren uit Huize Tordale, BuSo Torhout.

lees meer
tentoonstelling
Affiche Doodgezwegen

Doodgezwegen

Experimenten en moord op krankzinnigen en andere ‘onwaardigen’ in nazi-Duitsland
18.11.94 - 30.04.95

Tentoonstelling uit de Karl-Bonhoeffer-Nervenklinik (Berlijn) aangevuld met de toestand in de instituten van de Broeders van Liefde tijdens de oorlogsjaren.

lees meer
tentoonstelling
Affiche Zuur zoet of bitter

Zuur Zoet of Bitter

Broeder Ebergist (1887-1943) en de ‘Zintuiglijke Opvoeding’
10.11.93 - 27.02.94

Fototentoonstelling over de zintuiglijke opvoeding bij mentaal gehandicapte kinderen in de eerste helft van de 20ste eeuw.

lees meer
tentoonstelling
Affiche Vastenheiligen, wondermeisjes en hongerkunstenaars

Vastenheiligen, Wondermeisjes en Hongerkunstenaars

Een geschiedenis van magerzucht
24.10.91 - 19.01.92

Over Anorexia Nervosa

lees meer
tentoonstelling
Affiche Oscar Colbrandt 1879-1959

Oscar Colbrandt 1879-1959

29.11.89 - 17.12.89

Tentoonstelling over de Gentse kunstenaar Oscar Colbrandt die een tijdlang in het P.C. Dr. Guislain verbleef.

lees meer
tentoonstelling
Stella ster van de zee

Adoptie workshop en rondleiding

met Gerda Dendooven
01.03.17 - 01.03.17

Gerda Dendooven leest voor uit Takkenkind en haar nieuwste boek Stella. Ster van de zee. Aansluitend creatieve workshop.

Wanneer: tijdens de krokusvakantie op woensdag 1 maart 2017, 14u-16u30
Tarief: 3€ voor kinderen van 6-12 jaar, toegangsticket voor volwassenen
Beperkte plaatsen, snel reserveren is aangeraden.

Reserveren via info@museumdrguislain.be of +32 (0)9 216 35 95

lees meer