Jaren geleden bezocht ik Vincent Halflants en zijn vrouw Leen Lybeer bij hen thuis. Samen met Carine Fol, Erik Thys, Mike Michiels, Patrick Allegaert en Annemie Cailliau gingen we zijn collectie bekijken. Het is een herinnering die ik vanaf nu koester en dankbaar ben dat ik er op dat belangrijk moment kon bijzijn. Ik herinner me vooral een innemende man die, hinkend op het Nederlands en Frans, soms heel stilletjes, bijna in zichzelf mijmerend waardoor hij mij dwong veel beter te luisteren dan anders, minutenlang en vol passie vertelde over zijn ‘studenten’ en zijn ‘leerlingen’ in de psychiatrische ateliers van Diest en Tienen.
Ik vergeet zijn verhaal over het Paleis voor Schone Kunsten nooit, waar hij in de bruisende jaren 1960 met gelijkgestemde kunstenaars een manifest opstelde en besloot institutionele muren te doorbreken, openingen te zoeken in ziekenhuizen en gevangenissen om kunst te maken met mensen van wie de buitenwereld dat allerminst verwachtte. Voorbije voorjaar was zijn goede vriend Boris Lehmann te gast in het museum om te spreken over zijn films in Club Antonin Artaud. Ik kende Boris niet… maar hoorde meteen eenzelfde rust maar een gigantisch brandend engagement en veel te grote bescheidenheid die me zo aan Vincent deed denken.
Het werk dat onder Vincents vleugels ontstond, heeft weinig van doen met de klassieke etiketten van Art Brut of outsiderkunst. Juist dankzij figuren als Vincent zoekt Museum Dr. Guislain vandaag naar andere manieren om met creatie om te gaan, voorbij stigma’s, canons en labels. Het is precies zijn erfenis die vandaag internationaal een grote weerklank vindt binnen MAD-bewegingen en andere kritische praktijken.
Zijn collectie werd geschonken aan het museum in 2018, voor het eerst in kleine selectie getoond met Narrenpraat (2019) en Zonder Titel (2023-2024) en is inmiddels een belangrijke inspiratiebron voor het museum.
Vincent, je bent geen afgesloten hoofdstuk of erfgoed. Je geest en je nalatenschap zijn in onze collectie en ons denken springlevend. En zullen dat alleen maar meer en meer worden.
Rust zacht, lieve Vincent.