INSTELLINGSLEVEN
Voor het museum bestond, werd al een deel van de collectie bewaard binnen de muren van het P.C. Guislain en bij bepaalde gelegenheden tentoongesteld. Enkele objecten vormen het symbolische hart van de collectie. Het gaat om historische objecten, zoals de boeien uit het Gerard de Duivelsteen en de boeken van Jozef Guislain, die de lokale, Gentse geschiedenis van de psychiatrie vertellen.
Een van de belangrijkste collectiestukken is het monument, de bakermat van de Belgische psychiatrie. Voor veel bezoekers is de eerste aanblik van het historische gebouw adembenemend. Ze zijn niet alleen onder de indruk van de architectuur en de opvallende inplanting, maar ook en vooral geeft de aanblik van het oude gesticht hen onmiddellijk handvaten om een geschiedenis van de psychiatrie beter te begrijpen. Het gebouw en haar site zijn een afspiegeling van tweehonderd jaar geschiedenis, van een langdurig proces ter erkenning van psychiatrie en het doorbreken van taboes.
Fotografie is sinds het ontstaan van de collectie van het Museum Dr. Guislain een cruciaal onderdeel, zoals de prachtige fotoreeksen uit 1887 en 1930, die het gebouw, de patiënten en de activiteiten in het ziekenhuis documenteerden. In de loop der jaren kwamen er belangrijke verwervingen bij, zoals een kleine reeks stereokaarten uit de periode 1860-1865, de oudste gekende afbeeldingen van het Hospice Guislain. Even opvallend is de uitgebreide reeks van broeder Ebergist De Deyne over zwakzinnige kinderen uit het St-Jozefinstituut. Van bij de opening van het gebouw tot rond 1900 was de Kinderkoer (voorloper van het St-Jozefinstituut) in het PC Dr. Guislain gehuisvest.
Het museum gaf in de loop der jaren opdrachten aan fotografen om in huis (of in Gent) het instellingsleven of de lokale geschiedenis van de psychiatrische zorg vast te leggen, zoals aan Stephan Vanfleteren, Lieve Blancquaert, Michiel Hendryckx en Michiel De Cleene. Recent maakte Karin Borghouts voor het museum enkele nieuwe foto’s van het monument.
Andere interessante reeksen over het instellingsleven in andere psychiatrische ziekenhuizen werden aangekocht (Tim Dirven) of geschonken (Peter Granser). Maar ook vanuit het P.C. Dr. Guislain (of andere Vlaamse instellingen) kwamen foto’s, dia’s en glasplaten in de collectie terecht.
In de collectie bevinden zich ook enkele fotoreeksen (van Lieven Nollet en Sébastien Van Malleghem) over mensen die in de forensische psychiatrie zijn opgenomen.